Fondsen vs verzekeraars
Ik schreef al eens over de pennenstrijd onder pensioenjuristen of bij invaren het al opgebouwde pensioen eerst gewijzigd moet worden volgens de regels van het wijzigen van de pensioenovereenkomst, of niet. De meningen daarover verschillen. In deze column wil ik stilstaan bij een ander onderwerp waarover – in de jaren negentig weliswaar – verschillend werd gedacht. Juristerij is nou eenmaal geen exacte wetenschap.
Het is al even geleden, maar omdat het zo’n sprekend voorbeeld is, diep ik het nog even op. Het ging over de vraag of een pensioenuitvoerder aansprakelijk gesteld kan worden als de regeling niet voldoet aan de voorschriften van gelijke behandeling. Volgens sommige pensioenjuristen maakte het voor het antwoord op die vraag niet uit waar de regeling was ondergebracht, pensioenfonds of verzekeraar. Volgens anderen maakte dat wel degelijk verschil. Ik hoorde tot die laatste groep.
Als de regeling is ondergebracht bij een verzekeraar dan heeft de OR instemmingsrecht bij het voorgenomen besluit van de werkgever om de pensioenregeling te wijzigen. Zie artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden(WOR).
Tot 2016 had de OR dat recht niet als de regeling werd uitgevoerd door een pensioenfonds. De wetgever ging er namelijk vanuit dat dat niet nodig was omdat de OR alleen een rol speelt bij voorgenomen besluiten van de werkgever. En bij een pensioenfonds is het niet de werkgever die de regeling wijzigt, maar het fondsbestuur, was de redenering. Aanvullend argument was dat het fondsbestuur paritair is samengesteld (werkgever- en werknemersvertegenwoordigers) en er dus langs die lijn al inspraak van werknemers is. Zou de OR ook nog instemmingsrecht hebben, dan zou dat dubbelop zijn. Aldus de wetgever destijds[1].
De juristen die vonden dat er voor de vraag van de aansprakelijkheid wel degelijk een verschil is tussen een pensioenfonds en een verzekeraar, betoogden dat een fonds aansprakelijk gesteld kan worden, omdat het fonds de regeling kan aanpassen. Kijk maar naar artikel 27 WOR en de toelichting van de wetgever. Maar wordt de regeling uitgevoerd door een verzekeraar, dan kan de verzekeraar dat niet; dat moet de werkgever met z’n OR doen.En waar je geen invloed hebt op de regeling, kun je ook niet aansprakelijk zijn, zo redeneerden deze pensioenjuristen.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat toen dit vraagstuk speelde, ik bij een verzekeraar werkte. Maar dat terzijde.
[1] Onjuist natuurlijk en dat was de reden om de wet in 2016 aan te passen.